De Massage Gids

Effleurage

Is het verschuiven van de vlakke hand of een gedeelte van de hand op het te masseren lichaamsoppervlak.

De richting waarin de hand zich verplaatst is meestal centripetaal, soms centrifugaal of in het verloop van de spiervezels. Uitzonderlijk wordt op de vezels dwars geëffleureerd.

Eerst gezonde en dan zieke weefsels.

Foto: Effleurage van de rug

Intensiteit:

• Begin en einde: zacht
• Tussenin: progressief stijgende intensiteit

Hand moet soepel glijden over het lichaamsoppervlak.

Effleurage geeft men altijd in 't begin, soms op het einde. Eventueel tussen andere grepen in.

Soorten effleurage:

- vlakke effleurage: met palmaire zijde van de hand; vingers soepel gestrekt en licht gespreid.

• In lengterichting op de spiervezels: de ene hand volgt de andere op, meestal van distaal (onder) naar proximaal (boven).
• Ook loodrecht op de vezels: de handen overkruisen elkaar.
• Wordt gebruikt voor het behandelen van grote lichaamsoppervlakken (bvb. de rug)

- bracelet effleurage: Handen in ringvorm rond arm of been.

- met hiel van de hand: Men drukt hierbij in de diepte zoadt de intesiteit verhoogt; wordt gebruikt voor spieren bedekt met een fascia of spieren in een osteofibreuze loge + pezige loge. (Denk hierbij aan verschillende spiergroepen die aanhechten op een beperkte oppervlakte: bvb. de hand en onderarm)

- met de dorsale (rug) zijde van de vingers of kneukeleffleurage: Beginnen met een palmair gebogen pols en op het einde de pols strekken; intensiteit ligt hoger; voor spieren bedekt met een fascia of spieren in een soteofibreuze loge of pezige structuren.

- met vingertoppen: Met palmaire (binnen) zijde van de vingertoppen (1 of meer); voor kleine oppervlakken (bvb. aangezicht, tenen, hand)

FYSIOLOGISCHE UITWERKING

• Indien zacht uitgevoerd: ontspannend en pijnstillend
• Indien intenser uitgevoerd: werkt prikkelend of stimulerend

1. Huid: veroorzaakt een hyperaemie in de huid en wordt zichtbaar door roodverkleuring. Lokaal wordt de voedingstoestand verbeterd, temperatuut stijgt met 5°, het herstelproces van de epidermis (= bovenste deel van de huid) wordt geprikkeld en zo wordt atrofie bestreden.
2. Zenuwstelsel: werkt in op de prikkelbaarheid van de gevoelsuiteinden. Bij gewone druk : daling van de prikkelbaarheid. Bij sterke druk: stijging van de prikkelbaarheid.
3. Bloedsomloop: enkel uitwerking met effleurage met zekere druk. Invloed op de doorbloeding. Druk op de spieren: invloed op bloedvaten én op de lymfevaten (verwijderen van afvalstoffen).

Hier volgen enkele richtlijnen voor massage, pas ze zoveel mogelijk toe, zeker als je van plan bent een massage praktijk op te starten.

Massageruimte

• Bij voorkeur een afgesloten ruimte, ev. met gordijnen (privacy)
• Voldoende ruimte om te bewegen voor de masseur (min. 2m op 3m)
• Verlichting: zodanig dat de cliënt er geen last van heeft
• Centrale Vermarming op badkamertemperatuur
• Vloerbekleding: niet glad, hard of koud (bvb. kurkvloeren zijn zeer praktisch)
• Benodigdheden: massagetafel, lakens om tafel te bedekken (meestal worden speciale hoeslakens meegeleverd), grote handdoeken om de niet te masseren lichaamsdelen te bedekken en afkoeling te voorkomen, kussen en rollen om de uitgangshouding te vrebeteren, stoel of massagekruk, kapstok, spiegel, kast met kleine massageapparaten (interessant voor een massage praktijk)

Opmerking: hou alles steeds netjes en proper!

Massage Tafel

• Zodanig opstellen dat de masseur er makkelijk rond kan.
• Afmetingen: groot genoeg zodat de cliënt en gemakkelijke houding kan aannemen (ideaal: 60 - 180/200 cm)
• Hoogte: bij voorkeur verstelbaar
• Hoofdeinde: opklapbaar (zodat het ook mogelijk is om de cliënt in zit te behandelen)
• Bekleding: zacht, dit zorgt voor een aangenaam gevoel. Let er evenwel op dat de bekleding nog voldoende stevig is voor een efficiënte massage.
• Gemakkelijk te reinigen is kunststof (bekleding)

Instrumentatie

De handen van de masseur zijn het belangrijkste instrument!

Goed verzorgde handen, die soepel en warm aanvoelen, gevoelig zijn om soepel te masseren en om pijnlijke plaatsen en spanningen op te sporen.

Geen sieraden die de cliënt kunnen storen, nagels kort en rond afknippen en zuiver. Bij zweethanden: behandelen met alcoholische vloeistof en nadien talken.

Was je handen voor en na iedere behandeling.

Soms worden ook massage apparaten gebruikt (bvb. een G5 = vibrator)

Massage Produkten

• Bij voorkeur: rechtstreeks op de huid masseren
• Eventueel een tussenstof gebruiken indien de cliënt last heeft van bepaalde klachten
• Tussenstof: Zo weinig mogelijk gebruiken en stof die voor de aandoening het meest aangewezen is (vraag raad aan arts of apotheker)
• Voorwaarden: reukloos en kleurloos, moet door de huid langzaam opgenomen worden, mag de huid niet afkoelen, mag niet irriterend werken, het teveel aan tussenstof moet men gemakkelijk kunnen verwijderen, niet te duur.

Soorten:

• talk: handen verschuiven gemakkelijk zonder vermindering van de greep; vertopte poriën -stof
• Dunne olie: vettig en bevuilt linnen; tastgevoel en contact tussen huid van de patiënt en handen van de kinesist worden erdoor belemmerd. Opmerking: Een goed uitgekozen olie wordt echter als zeer aangenaam ervaren en gebruik ikzelf het meest voor massage, eventueel aangevuld met een essentiële olie voor aromatherapie.
• Vloeibare paraffine: soms ontstaat eczeem
• Massagemelk: meest gebruikt
• Medicamenteuze stoffen: kunnen zeer nuttig zijn, is meestal op doktersvoorschrift. Bij gewrichtspijn raad ik Flexium Gel of Fastum Gel aan. Bij spierpijn verkies ik meestal geen medicamenteuze stof, aromatherapie kan hier soms wonderen doen.

Duur en Frequentie

Is afhankelijk van het behandelde lichaamsdeel, de aandoening en de toestand van de cliënt.

Duur:

• In principe lokaal: 10 à 15 min.
• In principe algemeen: 30 à 45 min. en elk deel minimum 6 min.

Frequentie:

• In begin: Meestal dagelijks en zelfs meerdere keren per dag ngl. de klachten
• Nadien: elke 2 à 3 dagen. Massage mag niet plots gestopt worden want het organisme rekent op de hulp van de massage om de functies te herstellen of te onderhouden.

Moment

Is voor sommige aandoeningen van belang:

• Bij abdominale en algemen lichaamsmassages: 's morgens, want de gunstige invloed die ze op het organisme verwekken blijft de ganse dag gelden.
• Algemene ontspannende massages: 1/2 uur voor het slapen gaan, want ze bevorderen het inslapen en dit is belangrijk bij overspannen cliënten.
• Massages om Constipatie te behandelen en de Toniciteit van de maag te verbeteren: paar uur na de maaltijd.
• Longdrainages: 's morgens en 's avonds

Uiteraard is het niet altijd mogelijk op het ideale moment te masseren, spreek dit zelf af met cliënt.

Noot: Ik spreek hier steeds over cliënt, ervan uitgaande dat u deze richtlijnen gebruikt voor een massage praktijk. Deze richtlijnen zijn echter ook bijzonder handig voor dagelijks gebruik op bvb. uw partner!

Binnen de alternatieve geneeswijzen begint shiatsu massage een vaste plek te krijgen. Over wat shiatsu-therapie inhoudt bestaat echter vaak verwarring. Daarom volgt hier een korte uitleg over wat shiatsu massage is en hoe het werkt.   

Shiatsu betekent letterlijk 'vingerdruk', omdat er tijdens de behandeling druk met de handen wordt uitgeoefend op de meridianen van het lichaam.Therapie betekent hier dat het om een korte of langere reeks van behandelingen gaat.

In ons lichaam bevindt zich een netwerk van energiekanalen die meridianen worden genoemd. Hier stroomt Ki  ( energie of levensadem ) doorheen. Ki begint in de longen, om vervolgens via andere organen te eindigen in de lever, waarna Ki terugkeert in de longen en opnieuw zijn rondgang herhaalt.
Elke meridiaan bezit een eigen energetische kwaliteit. Iedere meridiaan is namelijk verbonden met de functie van de interne organen, en wordt daarom naar het orgaan genoemd : Lever-meridiaan, Dikke Darm-meridiaan, Hart-meridiaan, enz.

Ki die door de meridianen stroomt kan op sommige plaatsen geblokkeerd raken. Door middel van diagnose spoort de shiatsu-therapeut op waar de blokkades zich bevinden, die tot klachten kunnen leiden aan de verbonden organen. Diagnose vormt daarmee een belangrijk onderdeel van de behandeling omdat hiermee de oorzaken van ziekte opgespoord worden.

Met behulp van vingers, duimen en handpalmen oefent de shiatsutherapeut druk uit op de gediagnotiseerde meridianen in het lichaam. Hiermee wordt geblokkeerde Ki opnieuw in beweging gebracht. Deze doorstroming van Ki heft klachten op of vermindert deze, en bevordert bovendien in het algemeen de vitaliteit en gezondheid. De hoeveelheid druk wordt tijdens de behandeling aangepast aan de constitutie en de conditie van de client.

Naast meridiaanbehandeling door vingerdruk geeft shiatsu massage bovendien de mogelijkheid om door strekking, wrijving en mobilisatie van de gewrichten in het lichaam de aldaar aanwezige blokkades op te heffen.