20-01-06

Verstuikte enkel

Wat is het?

Het enkelgewricht vormt de verbinding tussen voet en onderbeen. Om het enkelgewricht zitten enkelbanden en een gewrichtskapsel; ook lopen er pezen langs. Enkelbanden, gewrichtskapsel en pezen houden voet en onderbeen bij elkaar en geven stevigheid aan het enkelgewricht.

Bij een verstuiking van de enkel rekken de enkelbanden uit, waarbij kleine scheurtjes ontstaan. Soms scheurt de hele enkelband. Bij zo’n verstuiking kunnen gemakkelijk bloedvaatjes stuk gaan, wat ervoor zorgt dat de enkel dik en blauw wordt. Een verstuikte enkel doet meestal zoveel pijn dat staan of lopen moeilijk gaat.

Waardoor komt het?

Door een onverwachte, verkeerde beweging kan de voet te ver naar binnen of naar buiten omklappen. Gewricht en enkelbanden worden dan overbelast.
Sommige activiteiten geven meer kans op een verstuiking, bijvoorbeeld zaalsporten of lopen op een hobbelig pad. Sommige mensen hebben regelmatig last van een verstuikte enkel. Dat kan komen door slappe enkelbanden, bijvoorbeeld doordat u de enkel al eens eerder verstuikt heeft.

Kan het kwaad?

Een verstuiking geneest bijna altijd vanzelf; ook als de enkelbanden gescheurd zijn. Wel kan de enkel na een verstuiking een paar maanden gevoelig of wat dikker blijven.

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Begin zo snel mogelijk met koelen na de verstuiking. Dan wordt uw enkel niet zo dik en krijgt u minder pijn. Houd de enkel bijvoorbeeld een kwartier onder de koude kraan of leg er ijsblokjes tegenaan. Om te voorkomen dat de huid bevriest, kunt u een washandje om het ijs doen of uw sok aanhouden.
  • Als uw enkel toch dik en pijnlijk is geworden, is een korte periode rust de beste behandeling. Loop zo min mogelijk tot de ergste zwelling weg is. Dit duurt meestal twee tot drie dagen.
  • Uw voet omhoog leggen vermindert de zwelling. Uw enkel moet dan hoger liggen dan uw billen. Leg dus ook in bed een kussen onder uw voet.
  • Probeer, om stijfheid te voorkomen, uw enkel regelmatig te bewegen.
  • Probeer snel of het lopen weer gaat, maar doe bij pijn kalm aan. Eventueel kunt u een stevige zwachtel aanbrengen die niet veel rekt.
  • Goede ‘warming up’ en training verminderen de kans op blessures. Mensen die hun enkel bij het sporten regelmatig verstuiken, moeten vooral de onderbeenspieren trainen. Het dragen van van een zwachtel geeft geen bescherming tegen een verstuiking.

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met uw huisarts:

  • als de enkel flink gezwollen is;
  • als lopen of staan meteen na de verstuiking erg moeilijk of helemaal niet gaat;
  • als pijn of zwelling na twee tot drie dagen helemaal niet minder wordt;
  • als u vermoedt dat de enkel gebroken is, bijvoorbeeld omdat de stand van de voet abnormaal is.

Gepost in Orthopedie |

10-05-05

Schouderpijn

De schouder bestaat uit het schouderblad, de bovenarm, het schoudergewricht, de schouderspieren en –pezen. Het opmerkelijkste deel ervan is ongetwijfeld het schoudergewricht. Het is namelijk het enige gewricht dat een draaiing van 360 graden toelaat. Hierdoor is het echter ook een instabiel risicogewricht, zeker bij armbewegingen boven schouderhoogte.

Oorzaken

Heel wat schouderproblemen zijn te wijten aan het chronisch verkeerd gebruiken of het overbelasten van de schouder. 

  • Verkeerde bewegingen liggen vaak aan de basis, bv. het voortdurend tillen boven schouderhoogte, het tillen van zware voorwerpen met afhangende schouders, het steeds herhalen van dezelfde beweging en een ongelijke schouderbelasting (bv. afhangende schouders) kunnen na verloop van tijd leiden tot klachten in en rond het gewricht. 
  • Sommige beroepen kunnen schouderproblemen in de hand werken. Zo lopen bv. arbeiders in de assemblage-industrie, cassières, lassers en muzikanten een verhoogd risico. 
  • Ook diverse sporten stellen het schoudergewricht zwaar op de proef. De meeste balsporten, sommige atletiekonderdelen, zwemmen en tennis stellen de schouderspieren en -pezen namelijk bloot aan een belasting die vaak tot of over de grens gaat van wat deze weefsels kunnen verdragen.     

Naast het verkeerd gebruiken en het overbelasten van de schouder, zijn er nog tal van andere oorzaken van schouderpijn. 

  • Zo kan een harde stoot of val heel wat schade opleveren, bv. een schouderontwrichting, waarbij de bovenarm uit de kom schiet. 
  • Herhaaldelijke schouderontwrichtingen kunnen op hun beurt de stevigheid van de schouder aantasten en leiden tot schouderinstabiliteit. 
  • Ook na een periode van gedwongen rust (bv. na het dragen van een gips of armverband) kunnen klachten optreden, omdat de verzwakte spieren nog niet optimaal functioneren. 
  • Bovendien kunnen ook reuma, artrose, zenuwaandoeningen en andere kwalen de schouder treffen.

    Soorten blessures

De meest voorkomende blessures als gevolg van verkeerd gebruik of een overbelasting van de schouder zijn:

  • een spierscheur of -ontsteking;
  • een peesontsteking;
  • een slijmbeursontsteking;
  • de zogenaamde bevroren schouder (ontsteking in en rond het schoudergewricht), ook wel Frozen Shoulder genaamd.

    Symptomen

  • Een blessure aan een schouderspier of -pees geeft pijn wanneer deze aangespannen of gerekt wordt. Vaak duikt de pijn op bij bepaalde bewegingen onder een bepaalde hoek. Vooral het naar binnen of buiten draaien van de arm of het zijwaarts heffen ervan, kunnen vrij pijnlijk zijn. De schouderpijn kan bovendien zo hevig zijn, dat ze sommige pechvogels uit hun slaap houdt. 
  • Door het verloop van de zenuwen komt de plek van de pijn niet altijd overeen met de werkelijke pijnbron. Bovendien is er soms uitstralende pijn naar de bovenarm en de hand. 
  • Het meest opvallende symptoom komt voor bij een schouderontwrichting. Want naast extreme pijn bij elke poging tot bewegen, zorgt dit letsel voor een onnatuurlijke en abnormale stand van de schouder.

    Diagnose

    Heel wat factoren kunnen schouderpijn in de hand werken. Alvorens een therapie op te starten, is het dan ook noodzakelijk om de ware reden van de klacht te kennen. Een behandeling (bv. een inspuiting met corticoïden) zonder de precieze diagnose te kennen, is absoluut te mijden. De kans is namelijk reëel dat dit meer kwaad dan goed doet.

    Behandeling

  • Vaak blijkt langdurig verkeerd gebruik of het overbelasten van de schouder de boosdoener te zijn, met een ontsteking of spierscheur als gevolg. Deze blessures zijn over het algemeen goed te behandelen met relatieve rust in combinatie met een adequate oefentherapie. Hierbij is het enerzijds belangrijk om het oefenschema van de fysiotherapeut nauwgezet op te volgen. Anderzijds is het van belang de schouder te blijven gebruiken voor dagelijkse activiteiten, zonder deze echter te overbelasten. 
  • De schouder volledig laten rusten of langdurig immobiliseren, is af te raden. Dit leidt namelijk tot een verhoogde afbouw van het spierweefsel, wat op zijn beurt de stevigheid van de schouder aantast. 
  • Na een periode van relatieve rust moeten de kracht en de lenigheid van de schouder weer worden opgebouwd. Dit kan het beste geleidelijk gebeuren. 
  • Bij de behandeling van schouderletsels kunnen anti-inflammatoire geneesmiddelen of inspuitingen eventueel worden aanbevolen. 
  • Het nut van ijs en zalven is voor schouderblessures nooit bewezen omdat de letsels vrij diep verscholen liggen en bedekt zijn door spieren.
  • Als de therapie faalt, dan kan een heelkundige ingreep noodzakelijk zijn. Gelukkig is dit dankzij de kijkbuisoperatie (artroscopie) vandaag de dag een minder ingrijpend gebeuren geworden.
  • Bij een schouderontwrichting neemt u best contact op met een deskundige. Tracht nooit een arm die uit de kom is geschoten zelf terug op zijn plaats te brengen. Een onvoorzichtig manoeuvre kan de zenuwen beschadigen.

    Preventie

Om niet te hervallen, is enige zelfdiscipline nodig om de aangeleerde oefeningen, technieken of houding in de dagelijkse omstandigheden toe te passen. 

  • Als werkomstandigheden het letsel veroorzaakten, dan kan een ergonoom in overleg met de arbeidsgeneesheer ingrijpen om zo nieuwe klachten te voorkomen.  

  • Voor sporters kan het nodig zijn om hun training of techniek grondig bij te sturen.  

  • Bovendien kunnen de volgende schoudervriendelijke tips van dienst zijn om blessures geen (nieuwe) kans te geven:
    • draag een zware last zo dicht mogelijk bij het lichaam;
    • verdeel de last, bv. door beide handen te gebruiken of door tweemaal 10 kg te tillen in de plaats van eenmaal 20 kg;
    • vermijd eenzijdige en langdurige bewegingen en belastingen;
    • las geregeld een pauze in wanneer de schouders langdurig worden belast;
    • leer goede hef- en tiltechnieken aan;
    • gebruik waar mogelijk hulpmiddelen;
    • schat uw eigen mogelijkheden juist in

Meer informatie over schouderpijn en andere aandoeningen kan u vinden op De Revalidatie Gids.

Gepost in Orthopedie |